یوگا تراپی یا یوگای درمانی روشی است مبتنی بر اصول علمی و درمانمحور یوگا. تمرکز اصلی این روش بر بهبود مشکلات جسمی، روانی و حتی الگوهای رفتاری فرد است. در این سبک، حرکات بدنی (آساناها)، تکنیکهای تنفسی (پرانایاما) و تمرینهای مراقبه، همگی بهصورت کاملاً شخصیسازیشده و متناسب با شرایط خاص هر فرد طراحی میشوند.
اگر فردی با مشکلاتی مانند اضطراب، دردهای مزمن، آسیبهای مفصلی، بیخوابی، مشکلات گوارشی یا اختلالات تنفسی روبهرو باشد، برنامه یوگا تراپی با هدف کاهش علائم و تقویت توانایی طبیعی بدن برای ترمیم خود تنظیم میشود. برخلاف کلاسهای عمومی یوگا که معمولاً حرکات یکسانی را برای گروهی از افراد اجرا میکنند، در یوگا تراپی هر حرکت براساس وضعیت بدنی، دامنه حرکتی، سطح انرژی، الگوی تنفس و وضعیت ذهنی فرد انتخاب میشود.
یوگا تراپی از نگاه آیورودا
در آیورودا، هر فرد ترکیبی منحصربهفرد از سه دوشا (واتا، پیتا و کافا) دارد و یوگا تراپی براساس عدمتعادل هر دوشا تنظیم میشود:
● برای واتا
عدم تعادل در دوشای واتا معمولاً نفخ، یبوست، اضطراب، بیخوابی، خشکی بدن، سردی و بیقراری ذهنی در فرد ایجاد میکند.
برای این افراد، تمرینهای ملایم، حرکات آهسته و کنترلشده، تکنیکهای تنفس آرام، ریلکسیشن عمیق و مدیتیشنهای تثبیتکننده مناسب است. این نوع تمرینها انرژی پراکنده واتا را آرام کرده، و در فرد ثبات ذهنی ایجاد می کند.
● برای پیتا
عدم تعادل در دوشای پیتا معمولاً التهاب، ریفلاکس، گرمای بالا، عصبانیت و تحریک پذیری در فرد ایجاد می کند. تمرینهای آرام، حرکات متعادل، تنفسهای خنککننده و تکنیکهای کاهنده ی گرما برای این افراد مناسب است.
● برای کافا
عدم تعادل در دوشای کافا معمولا اینرسی، سکون، احساس سنگینی و افسردگی در فرد ایجاد می کند. این افراد نیازمند حرکات فعالانه، تکنیکهای تنفسی محرک و تمرینهای گرمکننده هستند.
این سبک برای افرادی که بهدنبال بهبود اصولی و تدریجی هستند، انتخابی بسیار مناسب است. برخلاف سبکهای سریع و قدرتی یوگا، یوگا تراپی تمرکز خود را بر ترمیم، بازسازی، افزایش آگاهی بدنی و بهبود عملکرد طبیعی بدن قرار میدهد.